برای دریافت سهم‌الارث، ابتدا باید وراث قانونی متوفی مشخص شوند و میزان سهم هر یک از آن‌ها بر اساس قوانین ارث تعیین شود. پس از فوت شخص، اموال و دارایی‌های باقی‌مانده از او، پس از پرداخت هزینه‌های قانونی، بدهی‌ها و اجرای وصیت معتبر در حدود مقرر قانونی، میان وراث تقسیم می‌شود. با این حال، دریافت ارث همیشه به‌سادگی انجام نمی‌شود؛ گاهی یکی از وراث با تقسیم اموال مخالفت می‌کند، مدارک مالکیت در دسترس نیست یا درباره میزان سهم هر شخص اختلاف به وجود می‌آید. در چنین شرایطی، آشنایی با مراحل قانونی دریافت سهم‌الارث اهمیت زیادی دارد.
نخستین اقدام برای دریافت سهم‌الارث، تهیه مدارک لازم برای اثبات فوت و شناسایی وراث است. گواهی فوت، مدارک هویتی وراث و گواهی انحصار وراثت از جمله مدارکی هستند که در این فرایند اهمیت دارند. گواهی انحصار وراثت مشخص می‌کند چه افرادی وارث متوفی هستند و در ادامه، مبنای بررسی و تقسیم قانونی ترکه قرار می‌گیرد. برای تعیین سهم هر وارث نیز باید نسبت خانوادگی او با متوفی، وجود سایر وراث و مقررات قانونی مربوط بررسی شود؛ زیرا سهم‌الارث همسر، فرزندان، پدر و مادر و سایر خویشاوندان ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد.
پس از مشخص شدن وراث و سهم قانونی هر یک، باید وضعیت اموال باقی‌مانده از متوفی بررسی شود. این اموال ممکن است شامل ملک، زمین، خودرو، سپرده بانکی، سهام یا سایر دارایی‌ها باشد. اگر وراث درباره تقسیم اموال توافق داشته باشند، می‌توانند با رعایت تشریفات قانونی برای تقسیم ترکه اقدام کنند. برای مثال، انتقال رسمی ملک موروثی مستلزم رعایت مقررات مربوط به مالکیت و ثبت اسناد است. همچنین پیش از تقسیم ارث، باید بدهی‌های متوفی و حقوق قانونی مرتبط با ترکه مشخص و مطابق قانون تعیین تکلیف شوند.
اگر یکی از وراث از همکاری برای تقسیم ارث خودداری کند، این موضوع لزوماً به معنای از بین رفتن حق سایر وراث نیست. در چنین شرایطی، وارثی که قصد دریافت سهم‌الارث خود را دارد، می‌تواند با توجه به وضعیت اموال و اختلاف موجود، از طریق مراجع قانونی اقدام کند. در اموال قابل تقسیم، امکان درخواست تقسیم ترکه مطرح می‌شود و اگر ملک موروثی قابل تقسیم نباشد یا شرایط قانونی تقسیم آن فراهم نشود، ممکن است فروش ملک و تقسیم وجه حاصل میان وراث مطابق مقررات قانونی پیگیری شود. انتخاب روش مناسب به نوع دارایی، وضعیت مالکیت و شرایط پرونده بستگی دارد.
یکی از مشکلات رایج در پرونده‌های ارث، تصرف تمام اموال متوفی توسط یکی از وراث یا خودداری او از تحویل سهم دیگران است. در این موارد، لازم است مدارک مالکیت، گواهی انحصار وراثت و وضعیت تصرف اموال بررسی شود تا بتوان اقدام قانونی مناسب را انتخاب کرد. همچنین اگر متوفی در زمان حیات خود اموالش را منتقل کرده باشد یا درباره اعتبار وصیت‌نامه اختلاف وجود داشته باشد، موضوع باید جداگانه و با توجه به اسناد و دلایل موجود بررسی شود.
اگر برای دریافت سهم‌الارث با مخالفت سایر وراث، اختلاف بر سر ملک موروثی یا مشکل در تقسیم اموال روبه‌رو هستید، مشاوره حقوقی می‌تواند به روشن شدن حقوق شما و انتخاب مسیر قانونی مناسب کمک کند. مجموعه حقوقی برعهد با بررسی مدارک، وضعیت وراث و نوع دارایی‌های باقی‌مانده، می‌تواند در شناسایی راهکارهای قانونی دریافت سهم‌الارث و پیگیری اختلافات مربوط به تقسیم ترکه همراه شما باشد.